Thông tư 185/2026/TT-BQP: thử nghiệm có kiểm soát với dữ liệu quốc phòng phải có giấy chứng nhận, tối đa 2 năm, báo cáo hằng quý từ 29/12/2026

Pháp luật về dữ liệu cho phép cơ quan quản lý mở cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) với sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu chưa có quy định hoặc quy định chưa đầy đủ. Khung chung nằm ở Nghị định 169/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025, văn bản hướng dẫn Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15. Từng ngành phải tự quy định ai cấp phép, ai giám sát. Ngày 7/11/2026, Bộ Quốc phòng làm việc đó cho lĩnh vực của mình bằng Thông tư 185/2026/TT-BQP hướng dẫn về triển khai hoạt động thử nghiệm có kiểm soát sử dụng dữ liệu thuộc lĩnh vực quốc phòng.

Thông tin văn bản

  • Số hiệu: 185/2026/TT-BQP
  • Cơ quan ban hành: Bộ Quốc phòng. Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền, Thứ trưởng, ký thay Bộ trưởng, theo đề nghị của Tư lệnh Bộ Tư lệnh 86 (Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng).
  • Ngày ký: 7/11/2026
  • Hiệu lực: 29/12/2026 (Điều 19)
  • Căn cứ: Luật Dữ liệu 60/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật 116/2025/QH15), Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, Nghị định 169/2025/NĐ-CP và Nghị định 356/2025/NĐ-CP
  • Bố cục: 4 chương, 20 điều, kèm phụ lục 8 mẫu văn bản (HĐTN01 đến HĐTN08)

Phạm vi: áp dụng với gì và loại trừ những gì

Thông tư quy định trọn vòng đời của một hoạt động thử nghiệm với dữ liệu quốc phòng: cấp Giấy chứng nhận tham gia, điều chỉnh phương án, gia hạn, thu hồi giấy chứng nhận, cấp Giấy chứng nhận kết thúc thử nghiệm, và kiểm tra, giám sát trong suốt quá trình (Điều 1).

Có hai trường hợp loại trừ đáng chú ý (khoản 2 Điều 1):

  1. Không thử nghiệm với loại dữ liệu nhạy cảm nhất. Thông tư không áp dụng với sản phẩm, dịch vụ dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi của lĩnh vực quốc phòng.
  2. Thử nghiệm nội bộ không cần giấy chứng nhận. Hoạt động thử nghiệm triển khai trong phạm vi nội bộ của cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng nằm ngoài phạm vi thông tư.

Đối tượng áp dụng (Điều 2) gồm cơ quan, đơn vị chủ quản dữ liệu trong Bộ Quốc phòng, cơ quan, đơn vị thuộc Bộ tham gia thử nghiệm, và “cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan”. Về kinh phí (Điều 12), đơn vị dự toán dùng ngân sách được Bộ giao hằng năm. Doanh nghiệp, đơn vị sản xuất, kinh doanh trong Quân đội tự bố trí kinh phí.

Quy trình xin giấy chứng nhận

Đơn vị tham gia gửi 01 bộ hồ sơ đến cơ quan, đơn vị chủ quản dữ liệu, bằng phương thức điện tử, trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua quân bưu. Hồ sơ gồm văn bản đề nghị theo mẫu HĐTN01 và phương án thử nghiệm có đủ nội dung theo Điều 11 Nghị định 169/2025/NĐ-CP. Điều kiện tham gia dẫn chiếu khoản 1 Điều 9 của nghị định này. Đơn vị phải là pháp nhân hợp pháp, không đang chia, tách, sáp nhập, giải thể, và có đội ngũ đủ chuyên môn. Người đại diện theo pháp luật phải là công dân Việt Nam, không bị khởi tố, không có án tích thuộc diện loại trừ và không đang trong thời hạn bị xử phạt về dữ liệu, an ninh mạng.

Thời hạn xử lý (Điều 6), tính theo ngày làm việc:

  • 03 ngày: đơn vị chủ quản dữ liệu lấy ý kiến Bộ Tư lệnh 86, Cục Bảo vệ an ninh Quân đội và các đơn vị liên quan;
  • 07 ngày: các đơn vị được hỏi gửi ý kiến;
  • 03 ngày: đơn vị chủ quản tổng hợp, trình Bộ trưởng cấp bản điện tử Giấy chứng nhận theo mẫu HĐTN02. Nếu không cấp, đơn vị chủ quản phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Nếu hồ sơ chưa đủ, đơn vị chủ quản có 03 ngày làm việc để yêu cầu bổ sung. Quá 05 ngày làm việc mà đơn vị tham gia không giải trình thì hồ sơ bị trả lại. Việc điều chỉnh phương án (Điều 7) đi qua cùng vòng lấy ý kiến và chỉ được thực hiện sau khi Bộ trưởng chấp thuận.

Thời hạn, thu hồi và kết thúc

  • Tối đa 2 năm, gia hạn 1 lần. Theo Điều 10 Nghị định 169/2025/NĐ-CP, thời hạn thử nghiệm không quá 02 năm theo phương án được duyệt và được gia hạn 01 lần, không quá thời gian đã duyệt. Đơn vị muốn gia hạn phải gửi đề nghị (mẫu HĐTN07) tối thiểu 30 ngày trước khi hết hạn, kèm báo cáo kết quả theo mẫu HĐTN04 (Điều 8).
  • Thu hồi (Điều 9) trong các trường hợp: đơn vị tự đề nghị; sau 45 ngày kể từ khi được cấp mà không triển khai và không xin điều chỉnh, gia hạn; không còn đủ điều kiện; không khắc phục nội dung đã bị yêu cầu khi kiểm tra; có sự cố, vi phạm không khắc phục được; vi phạm quy định về bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, quốc phòng. Chậm nhất 07 ngày làm việc sau khi có căn cứ, đơn vị chủ quản báo cáo Bộ trưởng ra quyết định thu hồi. Với sự cố nghiêm trọng, đơn vị chủ quản được yêu cầu tạm dừng thử nghiệm ngay rồi mới làm thủ tục thu hồi.
  • Kết thúc (Điều 10): khi hết thời hạn hoặc khi đơn vị xin dừng trước hạn, Bộ trưởng cấp Giấy chứng nhận kết thúc theo mẫu HĐTN06, sau vòng lấy ý kiến 3 + 7 + 3 ngày làm việc.

Giám sát

Đơn vị tham gia báo cáo định kỳ hằng quý, và báo cáo đột xuất ngay khi phát hiện sự cố an toàn dữ liệu (Điều 11). Đơn vị chủ quản phối hợp với Bộ Tư lệnh 86 và Cục Bảo vệ an ninh Quân đội kiểm tra tại chỗ 01 lần/năm, hoặc đột xuất khi có dấu hiệu làm sai. Tồn tại, vi phạm ghi trong biên bản phải được khắc phục trong 30 ngày.

Đổi lại, Điều 18 cho đơn vị tham gia hưởng lợi ích cốt lõi của sandbox: được không áp dụng một số quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, điều kiện kinh doanh, trình tự, thủ tục cấp phép không phù hợp với công nghệ hoặc mô hình mới đang thử nghiệm. Phạm vi miễn trừ cụ thể của từng dự án do đơn vị chủ quản đề xuất trên cơ sở đánh giá rủi ro và Bộ trưởng quyết định (Điều 16).

Phân công trách nhiệm

  • Bộ Tổng Tham mưu chỉ đạo toàn quân triển khai và giao Cục Cơ yếu hướng dẫn giải pháp bảo mật, ký số.
  • Tổng cục Chính trị chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến thông tư. Qua Cục Bảo vệ an ninh Quân đội, Tổng cục hướng dẫn bảo vệ an ninh mạng, bí mật nhà nước, bí mật quân sự, đồng thời điều tra, xử lý vi phạm.
  • Bộ Tư lệnh 86 là đầu mối tham mưu, điều phối, giám sát an toàn thông tin, an ninh mạng và ứng phó sự cố khi kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Ý nghĩa thực tế

  • Đơn vị và doanh nghiệp quân đội phát triển sản phẩm dữ liệu, chẳng hạn phân tích dữ liệu hậu cần, kỹ thuật, huấn luyện, nhân sự, nay có lối đi chính thức để thử nghiệm trước khi pháp luật kịp quy định. Khi có sự cố cũng có sẵn quy trình xử lý và hồ sơ rõ ràng.
  • Dự án đã được cho phép thử nghiệm trước đó phải nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận theo Điều 6 trong 30 ngày kể từ 29/12/2026, tức là khoảng cuối tháng 1/2027 (khoản 3 Điều 19).
  • Doanh nghiệp dân sự không có cửa riêng. Chủ thể tham gia được liệt kê là đơn vị thuộc Bộ, nên doanh nghiệp bên ngoài nhiều khả năng chỉ tham gia với tư cách đối tác công nghệ hoặc nhà thầu của đơn vị được cấp phép.

Những điểm còn bỏ ngỏ

  • Tổ chức, cá nhân ngoài quân đội. Điều 3 định nghĩa hoạt động này là việc Bộ Quốc phòng “cho phép tổ chức, cá nhân thử nghiệm”, nhưng quy trình lại viết cho đơn vị thuộc Bộ. Chưa rõ doanh nghiệp khởi nghiệp dân sự có được nộp hồ sơ trực tiếp hay không.
  • Không có thời hạn cho quyết định cuối cùng. Các bước lấy ý kiến đều có hạn, nhưng bước Bộ trưởng quyết định thì không.
  • Phạm vi loại trừ rộng đến đâu. Danh mục dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi của ngành quốc phòng sẽ quyết định phần dữ liệu còn lại được đưa vào thử nghiệm. Thông tư này không ban hành các danh mục đó.

Tính đến ngày 9/11/2026, toàn văn thông tư đã được đăng trên cơ sở dữ liệu LuatVietnam. Chúng tôi chưa tìm thấy văn bản trên cổng thông tin của Bộ Quốc phòng hay Công báo, và báo chí chưa đưa tin. Các quy định khung dẫn chiếu ở trên (điều kiện tham gia, thời hạn 2 năm) đã được đối chiếu với nguyên văn Nghị định 169/2025/NĐ-CP.

Nguồn

Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.